Theo đơn khiếu nại của cộng đồng dân cư thôn 6 xã Ia Le, huyện Chư Sê, ngày 10-10-2009: Nhà máy Chế biến tinh bột mì Thành Vũ, thuộc xã Ea H’Leo, huyện Ea H’Leo, tỉnh Đak Lak liên tục từ 4 năm nay thải chất độc ra suối 110 (thuộc xã Ia Le, huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai) làm cá chết hàng loạt, nguồn nước bị ô nhiễm thấm sâu vào lòng đất làm toàn bộ giếng nước sạch của nhân dân gần suối không thể sử dụng để ăn uống, sinh hoạt; các bể chứa chất thải của nhà máy bốc mùi hôi thối 24 giờ trong ngày; 80% người dân trong thôn bị mắc bệnh đau đầu và viêm xoang; trong thôn một số người đã chết vì căn bệnh ung thư, đã có một số người già và trẻ em phải đi sơ tán vì môi trường bị ô nhiễm...

Nước thải Nhà máy Chế biến tinh bột mì Thành Vũ “vô tư” xả xuống suối 110, và nỗi bức xúc của người dân. Ảnh: Quỳnh Nhi

Ngày 2-12-2009, chúng tôi đã có mặt tại hiện trường khu vực bị ô nhiễm do hoạt động của nhà máy cùng đại diện nhân dân thôn 6, xã Ia Le. Đúng như phản ánh của người dân, khu vực xung quanh nhà máy có mùi hôi rất nặng; các mương xả nước thải của nhà máy có rất nhiều cặn, bã mì bốc mùi hôi khó chịu. Nước thải của nhà máy thải ra suối 110 theo 3 đường: Theo suối cạn^(*): Nước đục có nhiều cặn bốc mùi hôi thối; theo mương xả lén^(**): Nước có màu đen bốc mùi hôi rất khó chịu; xả trực tiếp ra suối 110 (xã Ia Le, Chư Sê): Nước có màu trắng đục, bốc mùi hôi thối và cây cối trong vùng xả thải chết khô trụi.

Chúng tôi đã tiến hành lấy mẫu nước thải gửi đến đơn vị chuyên môn phân tích, kết quả thật đáng lo ngại: Có 4-6 trong 10 chỉ tiêu nước thải được phân tích vượt tiêu chuẩn cho phép. Đáng lo ngại hơn là chỉ tiêu độc hại xianua (CN-) vượt từ 1,5 lần (mẫu thu tại miệng xả thải trực tiếp của hồ chứa nước thải nhà máy ra suối 110) đến 2,9 lần (tại mương xả lén); các chỉ tiêu BOD₅, COD vượt 426-485 lần đối với mẫu thu tại mương xả lén, gấp 59-70 lần đối với mẫu thu tại miệng xả thải trực tiếp của hồ chứa nước thải nhà máy ra suối 110. Căn cứ tiêu chí phân loại cơ sở gây ô nhiễm môi trường tại Thông tư số 07/TT-BTNMT thì Nhà máy Chế biến tinh bột mì Thành Vũ thuộc cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.

Hồ chứa nước thải ô nhiễm của Nhà máy Chế biến tinh bột mì Thành Vũ: Ảnh: Q.N

Được biết, Nhà máy Chế biến tinh bột mì Thành Vũ đã lập báo cáo đánh giá tác động môi trường và được UBND tỉnh Đak Lak phê duyệt tại Quyết định số 1243/QĐ-UBND ngày 12-7-2005, đi vào hoạt động từ năm 2006, nhưng đến nay đơn vị vẫn chưa thực hiện chương trình giám sát môi trường định kỳ và chưa được cấp giấy phép khai thác nguồn nước, chưa có giấy phép xả thải vào nguồn tiếp nhận và chưa kê khai nộp phí bảo vệ môi trường đối với nước thải theo quy định.

Vấn đề ô nhiễm trên không những thể hiện sự coi thường pháp luật về môi trường của cơ sở mà còn thể hiện việc quản lý chưa nghiêm các cơ sở hoạt động gây ô nhiễm của các ban ngành chức năng tỉnh Đak Lak. Đã đến lúc phải có biện pháp giải quyết dứt điểm vấn đề ô nhiễm để người dân được yên tâm với cuộc sống trên mảnh đất của mình.

Quỳnh Nhi

(*)Suối cạn; (**)Mương xả lén: Tên gọi của người dân địa phương, thuộc địa phận xã Ea H’Leo, huyện Ea H’Leo, tỉnh Đak Lak.