Trở lại Pờ Yầu…
Cập nhật lúc 04:58, Chủ Nhật, 20/06/2010 (GMT+7)
Để đến được Pờ Yầu chỉ có hai cách là đi bộ từ xã Lơ Pang (huyện Mang Yang, Gia Lai) vào hoặc vượt hơn 20 km đường hiểm trở từ xã Hà Ra, qua hai mươi hai con suối lớn nhỏ. Anh Hùng- một người hay vào Pờ Yầu buôn bán cho biết: “Cách đây một vài tuần có lực lượng đưa xe máy vào đào ngang đường. Nghe họ nói đào đường để… ngăn lâm tặc chở gỗ lậu từ trong làng ra (!?). Con đường bị đào hai chỗ, mùa mưa đến chắc chắn không thể đi được từ hướng này…”.
Điện vào “ốc đảo”
Cách đây 5 năm, tôi cùng hai đồng nghiệp nữa đã có chuyến lội bộ nhớ đời đến Pờ Yầu. Hai chân tê cứng, nhưng cứ đi mãi từ sáng đến hơn một giờ chiều mới đến làng… Có lẽ tài sản lớn nhất lúc đó của làng là… hai máy phát điện chạy bằng sức gió do Trường Đại học Bách khoa TP. Hồ Chí Minh tặng. Chiếc máy lúc đầu thiết kế để sáu nhà có thể được dùng điện nhưng cuối cùng chỉ có hai nhà có điện, mà cũng chỉ có khoảng hai giờ mỗi ngày. Và tiếng ồn của nó cũng làm nhiều người già trong làng khó ngủ... Niềm vui mới thật sự trọn vẹn khi Tổng Công ty Điện lực Miền Trung có dự án đầu tư đường điện vào Pờ Yầu.
 |
| Làng Pờ Yầu hôm nay. Ảnh: Trần Hiếu |
Có điện, chiếc máy phát điện trở nên lạc hậu. Già làng phán: “Phải cho chiếc máy phát điện kia nghỉ thôi!”. Đám trai làng lập tức thực thi quyết định của ông. Có điện, mọi người trong làng đua nhau mua ti vi. Cả làng có hơn 50 cái ti vi. Suốt ngày làng như có hội bởi tiếng ti vi, tiếng nhạc át luôn tiếng của từng cơn gió thổi thông thốc qua hẻm núi.
 |
| Máy phát điện chạy bằng sức gió giờ thành phế tích. Ảnh: T.H |
Pờ Yầu với 75 hộ, ngót nghét trên dưới 400 nhân khẩu, luôn đối diện với cảnh đói thuốc chữa bệnh nhiều năm nay. Thi thoảng mới có cán bộ y tế vào nhưng chẳng ai chịu ở lại. Suốt mấy năm nay, hễ làng có người đau nặng thì đám trai làng lực lưỡng lại mang võng gánh người bệnh chạy bộ qua núi. Gần đây người làng mới có xe máy nhưng đường đi quá khó, nếu chở được người bệnh ra cơ sở y tế thì hẳn bệnh cũng nặng thêm.
Lúc chúng tôi đến, chị Đinh Le đang bế đứa con trai chưa đến hai tuổi đi quanh làng dỗ cho nó bớt khóc. Thằng bé thỉnh thoảng lại khóc ré lên, ho từng cơn nghe quặn lòng. Người nó nóng ran, da nổi ban, ăn vào cứ nôn ra, đang lả đi vì mệt và đói. “Nó đau từ hai ngày nay, mai mới đưa ra viện. Chồng mình hôm nay phải đi cùng thanh niên trong làng vào rừng chăn bò… Chẳng có cán bộ y tế nào vào lâu với làng để mình nhờ xem bệnh cho con”- chị Đinh Le nói.
Chúng tôi đến làng đúng vào dịp nghỉ hè. Đám trẻ con trong làng hết học, lớn thì cầm nỏ theo bố lên rừng bắn con dúi, con chồn. Lứa nhỏ hơn tụm lại xem phim kiếm hiệp. Mặt mày, áo quần đứa nào cũng lem luốc. Thấy người lạ, chúng chẳng buồn ngoảnh mặt lên nhìn cứ dán mắt say mê với các trận đấu võ thuật trên phim.
 |
| Lớn hơn một chút thì theo cha bắn thú. Ảnh: Trần Hiếu |
Nhiều nhà trong làng hễ đến mùa giáp hạt lại lo đối mặt với chuyện đói. Chính quyền cấp huyện, tỉnh các năm qua đã có nhiều chương trình chính sách hỗ trợ cho người dân ở đây phát triển kinh tế nhưng cũng chưa thấm vào đâu. Chị Đinh Khăm, 25 tuổi nói: “Nhà mình không có đất nhiều, làm chút xíu thôi. Làm lúa, trồng bời lời không đẹp nên thu ít; không có tiền mua thuốc uống. Lúa gặt về chỉ được 5 bao, ăn không đủ. Mình có hai con, đứa nhỏ mới một năm (6 tháng tuổi- P.V) đau miết”.
Làng như có hội mùa World Cup. Đám trai làng cũng giống như thanh niên phố thị như phát cuồng với từng trận bóng. Vài con cá khô, hũ rượu ghè, vậy là đủ cho ba trận bóng mỗi đêm. Ở làng, hai món “đặc sản” được yêu thích từ các chương trình ti vi là phim võ thuật và bóng đá. Lúc chúng tôi đến, Đinh Nghia vẫn đang còn ngất ngưởng và cay cú với trận bóng đêm qua khi anh thua độ một hũ rượu ghè. Còn chàng trai Đinh Dơm thì ngược lại, vừa đi vừa nghêu ngao một bài nhạc của người Bahnar vì thắng độ.
Chị Trần Thị Thuận, ở xã Kdang (huyện Đak Đoa) hay vào Pờ Yầu buôn bán nói: “Có nhà bán bời lời thu cả trăm triệu đồng, nhưng cũng không ít nhà thu nhập mỗi năm chỉ chừng vài triệu đồng, không đủ tiêu. Cuộc sống của nhiều người dân trong này còn khổ lắm”… Được biết, từ cấp tỉnh đến huyện đều có chủ trương đưa dân ra gần sát trung tâm các xã lân cận để cuộc sống người dân bớt khổ. Có lẽ cuộc sống tự do giữa đại ngàn là lý do khiến người làng Pờ Yầu chưa mặn mà với chủ trương này chăng?
Trần Hiếu
.