Còn nhiều bất cập trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

Vừa qua, các ban của Hội đồng Nhân dân (HĐND) tỉnh Gia Lai phối hợp với Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh đã giám sát việc xây dựng các công trình thủy điện trên địa bàn và tiến hành khảo sát tình hình thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, đã phát hiện còn nhiều bất cập, cần có các biện pháp tháo gỡ.

 

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Gia Lai có 82 công trình thủy điện. Trong đó có 7 công trình thủy điện lớn, 75 dự án thủy điện vừa và nhỏ đã, đang triển khai công tác đền bù, tái định cư đối với nhân dân bị ảnh hưởng, thiệt hại do thi công xây dựng. Theo báo cáo của UBND các huyện, thị xã và các chủ đầu tư dự án thủy điện: Hội đồng bồi thường và chủ đầu tư đã có sự nỗ lực hoàn thành khối lượng công việc rất lớn trong việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, tái định canh, nhằm ổn định sản xuất và đời sống cho nhân dân bị ảnh hưởng, thiệt hại khi triển khai xây dựng các dự án thủy điện.

 

Ảnh minh họa

Tuy nhiên, qua khảo sát thực tế, HĐND tỉnh nhận thấy vẫn còn nhiều bất cập về nhà ở: Một số khu tái định cư đã xây dựng cho nhân dân bên sườn dốc núi rất nguy hiểm trong mùa mưa, lũ. Điển hình ở công trình thủy điện An Khê- Ka Nak trên địa bàn huyện Kbang đã bố trí khu tái định cư, nhà ở của nhân dân bên sườn dốc núi rất nguy hiểm. Hầu hết các khu tái định cư không có đất dự phòng, do sát với rừng. Hiện nay, dân số trong làng phát triển, tách hộ nhưng không có đất để làm nhà ở như ở huyện Kbang và Krông Pa.

 

Về định canh: Chưa có đất sản xuất hoặc đất sản xuất bị thiếu do chưa chuyển mục đích khai hoang; dự án An Khê- Ka Nak ở khu vực huyện Kbang xây dựng đồng ruộng không hiệu quả. Đồng ruộng sau khi xây dựng không sản xuất được, do không có tầng đất màu để canh tác, ruộng bậc thang lại không giữ được nước... Đường giao thông ở một số khu tái định cư chưa được đầu tư xây dựng kịp thời như ở làng Kbang, Krối, Krối 2, xã Đak Smar (huyện Kbang) chưa có đường về trung tâm xã, đất sản xuất được bố trí phải qua cầu sông Ba, nhưng cầu và đường để vận chuyển vật tư hàng hóa nông sản thực hiện còn chậm không phục vụ kịp thời cho người dân.

Các chính sách hỗ trợ nước sinh hoạt, khuyến nông, khuyến lâm có đầu tư nhưng ít kinh phí. Hầu hết nhân dân trong vùng dự án công trình thủy điện bị mất đất sản xuất nhưng chưa được học nghề, chuyển đổi việc làm để ổn định đời sống. Điển hình các công trình ở Krông Pa, Ia Grai, thị xã An Khê... Các chủ đầu tư bồi thường diện tích đất trong vùng dự án từ mực nước dâng bình thường trở xuống mà chưa bồi thường diện tích đất khi có nước gia cường, nước dềnh của hồ thủy điện trong mùa mưa, lũ. Kinh phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, định canh chủ đầu tư chi trả chưa kịp thời và chưa thỏa đáng nên nhân dân đã đến phòng tiếp dân huyện Kbang khiếu nại đông người và dai dẳng. Vẫn còn 2 hộ dân ở xã Phú Cần và xã Chư Ngọc (huyện Krông Pa) thuộc diện đền bù bằng đất, nhưng các hộ này không hợp tác với tổ công tác của Hội đồng bồi thường; Công ty Thủy điện Sông Ba Hạ vẫn còn có một số khiếu nại về đất đai, tài sản trên đất của các hộ dân ở 2 xã Phú Cần và Chư Ngọc nên Công ty đang phối hợp với Hội đồng bồi thường của huyện Krông Pa kiểm tra giải quyết. Có hiện tượng một số hộ dân ở thị xã An Khê đòi tiền bồi thường quá cao, hoặc không phù hợp với quy định hiện hành, gây khó khăn cho công tác giải phóng mặt bằng và thi công công trình.

 

Trước tình hình trên, các ban HĐND tỉnh kiến nghị: Đối với UBND tỉnh, ban hành bảng giá bồi thường, hỗ trợ và tái định cư kịp thời để xây dựng và thực hiện phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư được khả thi, đạt hiệu quả cao; sớm có quyết định giao đất để giải quyết đất sản xuất cho các hộ ở làng Groi, thị trấn Kbang; chỉ đạo, đôn đốc các chủ đầu tư; Ban Quản lý dự án Thủy điện 7 và Tập đoàn Điện lực Việt Nam sớm giải quyết chính sách hỗ trợ đất sản xuất nông nghiệp đối với các hộ có đất bị thu hồi, giải quyết các vấn đề liên quan đến công tác tái định cư, tái định canh của dự án thủy điện An Khê- Ka Nak. Đối với UBND cấp huyện: Quan tâm đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn cho đội ngũ cán bộ làm công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Đối với các sở, ngành liên quan: Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Nông nghiệp và PTNT phối hợp với Binh đoàn 15 thực hiện về lập thủ tục chuyển đổi 100 ha đất rừng phía trái đường đi vào nhà máy thủy điện Sê San 3A để bố trí đất sản xuất cho dân làng Nú, xã Ia O, huyện Ia Grai.

 

Hương Trà