Hiện nay, nông dân các huyện, thị xã phía Đông Gia Lai đang vào vụ thu hoạch dưa hấu. Mặc dù năng suất cao hơn những năm trước thế nhưng giá lại rớt thê thảm.

Hơn 1.000 ha dưa hấu của nông dân các huyện, thị xã phía Đông Gia Lai đang vào thời kỳ thu hoạch. Thế nhưng tại các ruộng dưa không còn thấy cảnh tấp nập của những năm trước. Thay vào đó là nỗi buồn và sự lo âu khi giá dưa hấu trên thị trường chỉ còn 1.000-1.200 đồng/kg.

Dưa hấu tồn đọng tại ruộng. Ảnh: Lê Nam

Kông Chro là một trong những huyện trồng dưa hấu nhiều nhất khu vực phía Đông Gia Lai (hơn 500 ha, tăng 80% so với năm 2009). Trong đó tập trung chủ yếu tại các xã như: Yang Nam, Đak Pơ Pho, Chư Krei, Yang Trung… Hiện tại, nhiều nông dân ở đây đang dở mếu, dở khóc, thậm chí có người đang đứng trước nguy cơ ngập trong nợ nần vì dốc toàn bộ vốn liếng, vay thêm vốn Ngân hàng để đầu tư vào cây dưa.

Anh Phan Văn Nhơn (thôn 10, xã Yang Trung, huyện Kông Chro) vừa xuất hơn 27 tấn dưa hấu cho biết: “Do thấy năm trước bà con ở đây trồng dưa hấu thu lợi nhuận cao nên gia đình tôi mạnh dạn đổ hết vốn dành dụm được và đi vay thêm ngân hàng để đầu tư gần 1 ha dưa hấu. Thế nhưng năm nay giá dưa hấu xuống thấp chỉ bán được 1.000 đồng/kg, bán đã khó lại bị các thương lái ép giá, kén chọn từng quả một, những quả hơi méo mó là họ loại ra ngay. Mỗi ha dưa hấu phải đầu tư khoảng 70 triệu đồng, năng suất đạt từ 35 tấn đến 40 tấn/ha, với giá như thế nông dân chúng tôi lỗ từ 30 triệu đồng đến 40 triệu đồng/ha”.

Cũng rơi vào tình cảnh như vậy là nông dân ở các huyện Đak Pơ, Kbang và thị xã An Khê. Anh Nguyễn Hữu Vinh (xã Nghĩa An, huyện Kbang) cho biết: “Gia đình tôi trồng gần 1,5 ha, giờ dưa đã đến thời kỳ thu hoạch rồi mà giá cả thế này thì cũng phải cắt thôi, vớt vát được chút nào thì hay vậy”.  

Nhiều nông dân tự thuê xe mang dưa sang Trung Quốc bán. Để thuê 1 xe trọng tải 20 tấn vận chuyển dưa hấu từ Gia Lai qua Trung Quốc mất 30 triệu đồng đó là chưa kể các chi phí khác mà người nông dân phải chịu thêm như ăn ở, tiền vé trạm… Ông Lương Văn Tạo (thôn 5, xã Kông Yang, huyện Kông Chro) đang xếp dưa lên xe chuẩn bị đi Trung Quốc âu lo: “Thấy mấy người đi trước mang qua đó bán cũng có chút lời hơn so với bán ở nhà nên tôi cũng liều thuê xe chở qua Trung Quốc bán được đồng nào hay đồng ấy. Vụ dưa năm nay gia đình tôi đầu tư hơn 130 triệu đồng vào giống, phân bón, thuê nhân công… giờ lại phải tiếp tục bỏ ra khoảng 90 triệu đồng nữa để thuê xe đi Trung Quốc. Nếu thuận lợi thì vớt vát được chút ít, còn không thì chắc gia đình phải bán nhà để trả nợ Ngân hàng “.

Có thể nói, dưa hấu là một trong những loại cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế cao, nhưng thị trường không ổn định. Do đó, người trồng dưa thường xem đó như một “canh bạc”. Cũng có người trở nên khấm khá từ dưa nhưng cũng có không ít người điêu đứng, ngập trong nợ nần vì dưa…

Lê Nam- Công Bình